Obiekty sportowe w Kraśniku Fabrycznym

Pierwszy po wojnie zespół piłkarski, złożony z pasjonatów futbolu mieszkających na osiedlu Dąbrowa-Bór (od roku 1954 Kraśnik Fabryczny), powstał w roku 1948 i przystępował do rywalizacji pod szyldem Koła Sportowego „Metal”. Od 1951 roku zespół miał nowego opiekuna, Koło Sportowe „Stal”.

Czytaj: Piłka nożna lata 50.

Jedna z drużyn grających pod szyldem KS „Metal”. Zdjęcie wykonane na dawnym boisku „Tęczy” Kraśnik, w roku 1950. W pierwszym rzędzie: Kazimierz Sobierajski, Edward Drop i Jan Krysteli. W drugim rzędzie: Jan Gąsior, Marian Pastuszewski i Eugeniusz Kopeć. Stoją (od lewej): Franciszek Banowicz, Zenon Walter, Leszek Kotwica, Zbigniew Lewicki i Wacław Gryczka

Na przełomie lat 40. i 50. piłkarze z osiedla robotniczego trenowali i rozgrywali mecze na utwardzonym placu przy tzw. „smoluchu”. W relacjach najstarszych mieszkańców są rozbieżności czy od strony wschodniej czy zachodniej budynku powstałego przed wojną. Konsekwencją dynamicznego rozwoju Dąbrowy-Bór była likwidacja pierwszego boiska. Zmusiło to piłkarzy KS „Stal” do poszukiwania innego miejsca. Mecze odbywały się na boisku zlokalizowanym na terenie dawnych koszar 24. Pułku Ułanów. Był to utwardzony, równy plac do ćwiczeń żołnierzy, przez co, w pewnym okresie, najbardziej odpowiedni do uprawiania sportu na terenie Kraśnika i okolic.

Plac do ćwiczeń na terenie koszar wojskowych

Tuż po wojnie boisko piłkarskie stworzyli na nim mieszkańcy Kraśnika, później było to przez długie lata boisko „Tęczy”. Transport na mecze zapewniała piłkarzom fabryka. Na terenie Dąbrowy-Bór istniały też inne boiska piłkarskie. Jednym z nich było boisko obok tzw. „Wesołego miasteczka”, jak nazywano osiedle baraków dla pracowników budowlanych z Kalisza, wznoszących bloki w latach 1952-54. Młodzi ludzie spotykali się także na stosunkowo dużym, płaskim terenie, dziś znajduje się tu PSP nr 5 przy ul. Popiełuszki oraz w miejscu, w którym powstał nowy stadion „Stali”. 

„Życie KFWM”
Trening KS „Metal”. Trzeci od lewej Jan Krysteli, w środku (w dresie) Jan Pop, drugi z prawej (odwrócony tyłem) Mieczysław Greczko, jest to prawdopodobnie plac, na którym jest obecnie MOSiR

Więcej na temat „Wesołego miasteczka”

Z inicjatywą wybudowania w Dąbrowie-Bór nowoczesnych obiektów sportowych działacze „Stali” wystąpili w czasie wizyty w KFWM, na początku lat 50., wicepremiera, Piotra Jaroszewicza. Złożona przez członka rządu obietnica została zrealizowana i w roku 1953 przystąpiono do budowy stadionu. W tym samym roku, w marcu, do użytku oddano salę gimnastyczną przy Zakładowym Domu Kultury.

26 lipca 1956 r., mecz KS „Stal” rozgrywany w Kraśniku Fabrycznym pomiędzy „Stalą” a węgierską drużyną Debreceni Törekvés. Kibice oglądają spotkanie siedząc na wale wokół płyty głównej.
Mecz z roku 1954, rozgrywany na bocznej płycie obecnego MOSiR (zdjęcie z archiwum Romana Bubeły)

W roku 1955 oddano do użytku boisko treningowe wchodzące w skład aren sportowych kompleksu. Rok później, przy specjalnych okazjach (zdjęcie powyżej) użytkowano już płytę główną. Wokół niej nie było jeszcze trybun, jedynie usypany wał ziemi, na którym stali bądź siadali kibice. Opóźnienie w realizacji wynikało z powodów ogólnie wówczas znanych, braku materiałów oraz sprzętu. „Życie KFWM” z 26 października 1956 r. pisało: „Budowa nie posiada niezbędnych materiałów do ukończenia boiska głównego jak: tłuczeń, żwir, prefabrykaty zejść na trybuny, mieszanka traw, listew na miejsca siedzące”. Brak walca drogowego uniemożliwiał wyrównanie płyty głównej oraz bieżni. Dodatkowa przyczyna to zła organizacja pracy.

„Życie KFWM” rok 1956
Mecz „Stali”, rok 1956

W roku 1957 dokończono prace związane z realizacją głównego boiska piłkarskiego, wykonano także ogrodzenie kompleksu, czyli obiektów już istniejących i będących w realizacji (basen odkryty). 15 września 1957 roku odbyło się uroczyste otwarcie stadionu sportowego i oddanie pod bezpośredni zarząd Robotniczego Klubu Sportowego „Stal”. W dniu otwarcia na stadionie zorganizowano zawody lekkoatletyczne.

Rok 1974, odbudowa brodzika

W skład kompleksu wchodziły, obok dwóch płyt piłkarskich, boiska do gier zespołowych w części zachodniej oraz Ogród Jordanowski wraz z brodzikiem. W budowie był basen. Obiekt już w takim stanie uznano za jeden z ładniejszych w województwie lubelskim. Po otwarciu zaczęto zabiegać o sfinansowanie dalszych urządzeń. Działacze apelowali o wybudowanie pawilonu sportowego. Piłkarze musieli bowiem korzystać z szatni i pryszniców w pobliskiej sali sportowej przy ZDK (taki stan utrzymał się jeszcze 60. lat). W latach 1958-1960, poza bieżącymi zabiegami konserwacyjnymi, nie prowadzono nowych inwestycji.

Brodzik w Kraśniku Fabrycznym (zdjęcie odnalezione w Internecie)
Brodzik dla dzieci na terenie Ogrodu Jordanowskiego, notatka z „Życia KFWM” rok 1963

Na rok 1961 zaplanowano kapitalny remont kompleksu piłkarskiego. Należało bowiem podnieść jakość płyt boiska. Z planowanych czterech zadań wykonano jedynie remont ławek (wymiana zniszczonych i uzupełnienie brakujących szczebli) oraz ogrodzenia wewnętrznego. Nie rozpoczęto zaś prac na płycie głównej i bocznej oraz przy ogrodzeniu zewnętrznym. Działo się tak z winy wykonawcy, ponieważ odstąpił on od realizacji zadania, na które były już zabezpieczone środki. Prace te wykonano w latach 1962-1964 a dodatkowo miasto zyskało nowoczesne lodowisko. Władze RKS „Stal” miały bowiem w planach powołanie sekcji hokeja na lodzie. W tym celu podczas remontu lodowiska zrobiono bandy, a w dwóch jego końcach (za bramkami) niezbędną sygnalizację. W roku 1965 wykonano oświetlenie lodowiska. Do powstania sekcji hokeja jednak nie doszło, a bandy zdemontowano w latach 80.  

„Życie KFWM” rok 1961
Życie KFWM” rok 1961
Stadion, koniec lat 50. (zdjęcie z archiwum rodzinnego Elżbiety Kowalczyk)

Zbudowanie na początku lat 60. bardzo silnej drużyny piłki nożnej i odnoszone przez nią sukcesy, głównie w pucharze Polski, w którym „Stal” pokonała m.in. I ligową „Odrę” Opole 1:0 (na meczu w Kraśniku Fabrycznym było kilkanaście tysięcy osób), wzbudziło w działaczach entuzjazm i nadzieję na stworzenie wielkiego klub. Przejawiało się to staraniami o budowę nowego, dwukrotnie większego stadionu piłkarskiego (rozbudowa obecnego) oraz boiska treningowego na tzw. „słonecznej polanie”. O planach i podjętych już staraniach informował na posiedzeniu Prezydium MRN w Kraśniku Fabrycznym, w dniu 24 lipca 1967 r., Eugeniusz Jach. Nowy obiekt miał mieć trybuny na 6 tysięcy osób, co w sumie ze stojącymi na koronie boisk dawało 10 tysięcy miejsc. Po zakończeniu tej inwestycji myślano o wybudowaniu ogólnodostępnego hotelu, który miał służyć nie tylko grupom sportowym.    

Mecz „Stali” z „Odrą” Opole, na trybunach stadionu w Kraśniku Fabrycznym zasiadło kilkanaście tysięcy osób, po prawej Stanisław Pawłowski
Z lewej Eugeniusz Jach

Na przestrzeni lat 1966-1968 prowadzono nową inwestycję, tworzenie kortów tenisowych oraz wymieniono drenaż płyty głównej.

Boisko treningowe, z tyłu widoczna budowa kortów
Na zdjęciu widoczny jeden z czterech głośników, które stały w rogach płyty głównej – radiofonizację obiektu zrealizowano w roku 1965

W okresie tym przeprowadzono również remonty pomieszczeń administracyjnych, szatni i sali gimnastycznej. Zmodernizowano także boiska do gier małych o łącznej powierzchni 2 250 m kw. Na jednym z dwóch, powstałych wówczas, asfaltowych boisk do gier małych, w latach 70. swoje mecze ligowe rozgrywali piłkarze ręczni „Stali” Kraśnik. Sekcja piłki ręcznej istniała w latach 1973-1981, najdłużej do rozgrywek ligowych zgłaszani byli juniorzy. Grupa seniorów grała do roku 1977. Kapitalny remont widowni boiska piłkarskiego oraz prace nad uporządkowaniem północnego łuku boiska głównego przeprowadzono w 1970 roku. I tym razem nie obyło się bez udziału załogi fabryki, która część prac na obiekcie wykonała w ramach czynu społecznego. W kolejnych latach, aż do roku 1975, mimo usilnych starań działaczy klubu nowych inwestycji nie podjęto. Przekazano do użytku jedynie saunę z basenikiem do kąpieli solankowych, co stało się początkiem rozwoju bazy do odnowy biologicznej zawodników.

Mecz piłkarzy ręcznych „Stali” Kraśnik
Przygotowywanie linii, tego typu”mechanizacja” była przez dziesiątki lat
Zegar z tablicą wyników na stadionie „Stali”
Odśnieżanie płyty głównej, wał po stronie północnej boiska usypano w latach 70.

Inne areny

W latach 50. władze sportowe dopuszczały prowadzenie rozgrywek ligowych na otwartej przestrzeni. Na terenie położonym między domem kultury oraz stadionem i ulicą do niego prowadzącą (od roku 1955 był to Plac Ludwika Solskiego), w miejscu gdzie od roku 1962 znajduje się fontanna, swoje mecze rozgrywali siatkarze, siatkarki oraz bokserzy.

Blokują, od lewej Muszyński, Morelewski i Łojek, asekuruje Szekalski

W latach 50. i 60. miejscem rozgrywania ligowych meczów siatkarskich było również boisko wchodzące w skład obiektu (zdjęcie poniżej zostało wykonane w trakcie meczu ligowego, piłkę zbija Lech Muszyński).

Sekcja bokserska powstała w KS „Stal” w 1953 roku. Treningi przeprowadzano w sali sportowej przy Zakładowym Domu Kultury, zawody natomiast na scenie w sali kinowej. W ciepłe dni ring stawiano także w miejscu, gdzie usytuowana jest fontanna (w tym samym rozgrywano mecze siatkówki). Tu bokserzy toczyli pokazowe boje, ich przeciwnikami bywali m.in. zawodnicy reprezentujący firmę budowlaną z Kalisza.

W roku 1962 czyniono starania w kierunku rozbudowy sali sportowej przy ZDK, będącej areną rozgrywek siatkarskich. Obiekt miał być powiększony, zawierać dwa boiska do piłki siatkowej (w poprzek) i boisko do koszykówki (wzdłuż). Hala miała mieć wymiary 27x44x8 m. Został już opracowany projekt wstępny, przesłano go do W.K.K.F. i T. Koszt obiektu miał wynieść 4 miliony. Na posiedzeniu Prezydium MRN w 1967 r. Eugeniusz Jach informował, że rozbudowa może nastąpić w latach 1969-1972. Oczekiwania nie sprawdziły się.

„Życie KFWM” rok 1964

Budowa basenu

Tu powstała niecka basenu, zdjęcie z archiwum rodzinnego Elżbiety Kowalczyk

Budowę basenu odkrytego rozpoczęto w roku 1956. Prace prowadzono bardzo opieszale. Gazeta fabryczna pisała w październiku 1956 roku: „Robotnicy pozbawieni jakiejkolwiek kontroli śpią na budowie i niejednokrotnie byli budzeni przez nadzór KFWM.” Lista zarzutów reporterów gazety do wykonawcy była długa.

„Życie KFWM” rok 1956

4 marca 1958 r. plenum Rady Zakładowej, któremu przewodniczył wielki miłośnik sportu Ryszard Ciepielewski, wysunęło pomysł dotyczący możliwości pozyskiwania dodatkowych środków na budowę basenu, wymagający zatwierdzenia przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Prezydium zajęło się inicjatywą 24 marca 1958 roku. Przyjęto uchwałę potwierdzającą wolę szybkiego wybudowania basenu w Kraśniku Fabrycznym oraz zatwierdzającą zaproponowaną przez RZ formę pozyskiwania środków na ten cel. I tak, na specjalne konto wpływało 20 groszy z każdego sprzedanego bilety wstępu do kina oraz kwota 50 groszy, jaką opodatkowano bilety wstępu na imprezy artystyczne. Zabieg ten spowodował podwyższenie cen biletów. Z daniny na rzecz basenu zwolniono poranki filmowe dla dzieci.

Ryszard Ciepielewski

Basen odkryty budowano ze składek załogi Kraśnickiej Fabryki Wyrobów Metalowych (pracownicy opodatkowali się w wysokości 0,5% zarobków), dotacji Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki, Centralnej Rady Związków Zawodowych oraz kredytu bankowego. Głównym projektantem był inż. Janusz Mariański. Nadzór inwestorski pełnili: Mieczysław Denkowski, Józef Chyłek i inż. Zbigniew Jank. W trakcie realizacji odbywało się wiele czynów społecznych pracowników KFWM, najwięcej w fazie końcowej, w trakcie prac porządkowych.

Do roku 1961 wykonano dużą część niecki. Dalsza realizacja wymagała pozyskania środków centralnych, o które zabiegał klub oraz KFWM. Delegacja z Kraśnika Fabrycznego spotkała się nawet w tej sprawie z Włodzimierzem Reczkiem, przewodniczącym Głównego Komitetu Kultury Fizycznej. W wyniku spotkania kraśnicki obiekt otrzymał w 1961 r. dodatkowe pół miliona złotych oraz milion w roku 1962. Prace przy basenie o wymiarach 50×20 m i kubaturze 1800 m3 zostały zakończone w roku 1963.

Uroczyste otwarcie basenu nastąpiło 28 lipca 1963 roku. Przecięcia wstęgi dokonał I sekretarz KW PZPR w Lublinie, Władysław Kozdra. Oprawą uroczystości były zawody pływackie. W chwili otwarcia basen był uważany za jeden z najpiękniejszych w Polsce (pierwsza galeria przedstawia końcowy okres budowy, druga uroczyste otwarcie).

Brodzik wchodził w skład „Ogrodu Jordanowskiego”
Eugeniusz Jach – zastępca dyrektora KFWM, radny miasta, wice prezes RKS „Stal”, budowniczy wielu obiektów w Kraśniku Fabrycznym
„Życie KFWM” rok 1964

Dużym osiągnięciem działaczy „Stali” było sfinalizowanie, w roku 1966, prac związanych z doprowadzeniem ciepłej wody do basenu, co stworzyło możliwości przedłużenia okresu eksploatacji obiektu o parę miesięcy. Okazało się to sprawą niebagatelną także dla rozwoju sekcji pływania.

W 1975 roku rozpoczęto budowę krytego basenu pływackiego. Termin oddania był parokrotnie zmieniany. Ostatecznie oddano go do użytku w styczniu 1980 roku.

W roku 1986 miasto na wiele lat straciło obiekt, będący jego chlubą i największą atrakcją w okresie letnim. Z powodu naruszenia konstrukcji jednej z bocznych ścian zamknięto basen odkryty. Obiekt nie nadawał się do remontu, wymagał budowy od podstaw.

Zaniedbany basen odkryty w połowie lat 90. ub. w. (autor: Mirosław Sznajder)

Opracował: Mirosław Sznajder

Zdjęcia:

  1. Archiwum „Życia FŁT”
  2. Zbiory własne
  3. Archiwum p. Leszka Muszyńskiego
  4. Archiwum MOSiR

Źródła:

  1. „Życie KFWM”
  2. Protokoły posiedzeń Prezydium i MRN w Kraśniku Fabrycznym – Archiwum Państwowe o.w Kraśniku
  3. Wywiady własne
Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s